It was awful!

 
image
 
Dr. John
Gris-gris (1968) en Locked down (2012)

 
 

In het midden van de jaren 60 moet de excentriek uitgedoste muzikant Malcolm John Rebennack Jr. op bevel van de rechter de staat Louisiana verlaten; ik ben vergeten waarom. Mac Rebennack gaat in Los Angeles wonen. In ballingschap pikt hij Californische psychedelische muziek op. Die wil hij voorstellen aan de 1001 ritmes van zijn home town New Orleans.
 
image
 
In New Orleans zelf is er ondertussen geen werk voor muzikanten. Er zijn zelfs geen deftige opnamestudio’s meer. In L.A. krioelt het dus van de blanke, zwarte, Creoolse en anderszins gekleurde muzikanten die uit de melting pot genaamd The Big Easy zijn gebraindraind.

Mac Rebennack heeft zanger Ronnie Barron voor ogen als vertolker van een 19e-eeuwse, nighttrippende voodoodokter Dr. John (die echt heeft bestaan), maar omdat Ronnie Barron niet beschikbaar is, kroont hij zichzelf tot virtueel nachtburgemeester en wordt hij zanger en bandleider achter de keyboards.

De opener heet ‘Gris-Gris Gumbo Ya Ya’: Gris-Gris is voodoo, gumbo de hutsepot van La Nouvelle Orléans en van Ya Ya wist ik tot voor kort alleen dat stadsgenoot Lee Dorsey erop zat te wachten in ‘Sitting here, la la / Waiting for my Ya Ya’. Blijkt dat gumbo en ya ya er ook samen lekker uitzien:
 
image
 
Dr. John torst in ‘Gris-Gris Gumbo Ya Ya’ een EHBO-kist vol voodoopopjes, voodoo-amuletten en voodookruidentuiltjes. ‘I got medicine, to cure all your ills / I got remedies of every description’, fluistert hij als iemand die je elk moment met zalf gaat insmeren. Zijn arsenaal medicijnen helpen vooral als je te hard hebt gewerkt, als je je vrouw niet onder controle krijgt en als je vrouw een andere man heeft. John schrijft dan ‘control in the hearts get together-drops’ voor. Er is dus iets meer reden om de man dokter te noemen dan in het geval van Dr. Dre, Dr. Alban en Dr. Rockit, maar of John bij een strenge numerus clausus het ingangsexamen haalt? Blijft onzeker. De muziek? Da’s iets anders! Prachtige drums. Elegante banjo ook. Superieure backings.
 

 

‘Danse Kalinda Ba Doom’ doet het met fluit, grote trom, mandoline en een ander ritme uit het Grote Louisianaboek.

‘Mama Roux’ is iets barser gebrabbel boven, over en tussen succulente percussie en hemelse achtergrondstemmen; een roux is natuurlijk de basis waarmee moeder in de keuken sauzen bindt.

‘Danse fambeaux’ verkent, eerst aangedreven door bas, daarna ook door tuba, de moerasjungle; die swamps zijn ook een openluchtvolière.

‘Croker courtbullion’ (gepocheerde baars) is een woekerplant van een bijna-instrumental met een terugkerende hinkmelodie die je eens moet proberen te beluisteren zónder aan ‘Golden brown’ van The Stranglers te denken. Volgens mij doen hier meer percussionisten mee dan er officieel in de liner notes staan, ook al omdat Dr. John die zelf heeft neergeschreven. Het Grote Dictee van de Engelse Taal zal de dokter evenmin winnen. Hé, de man komt dan ook uit N’Awlinz.
 

 

Als u de zin ‘Jump Sturdy was her name’ hoort, die wordt gevolgd door ‘She came out the swamps like a crazy fool’, weet dan: u heeft nog twee parels van songs te goed. De tweede heet ‘I walk on guilded splinters’, klinkt als de boter in de bloem van de New Orleansroux en is subliem buiten categorie. Padre, madre, meme, pepe en the whole family mogen meedoen aan deze Cocorosieshow; jawel.
 

 

Ik vind ‘Gris-gris’ fantastisch, en ‘Babylon’ van een jaar later ook. De zachte songs van ‘Babylon’ lopen gelijke tred met de kosmische blues die Captain Beefheart in zijn minst hoekige werk steekt. Het sublieme ‘Twilight zone’ is een verslag van een reis naar het schemerduister tussen de op waarneming en ervaring gebaseerde reële wereld en de luchtspiegelingen erachter: space is hier the place, ‘fuckin’ high on drugs’ de mogelijke staat van zijn, en de kerngedachte zit aan het begin: ‘When you hear a lullaby / you once knew / and now you can’t recognize / you stepped into the twilight zone’.

‘In the right place’ van 1973 is zeer goeie funk, de single ‘Such a night’ eruit iets tussen Randy Newman en Tom Waits in: van ver lijkt het vollemaanromantiek bij een fotogenieke brug, maar van dichterbij valt op dat de dokter er met de vrouw van een vriend vandoor is en droog vaststelt: ‘If I don’t do it… / somebody else will’.

Voor veel van Johns latere werk loop ik niet warm: traditionals zijn te zwaar aangezet, songs overal volgeschilderd zoals op veel Van Morrisonplaten. Soms hoor ik de Stones en denk ik: dat kunnen de Stones beter.

Maar in 2012 gebeurt een klein wonder. Hoe de in 1979 geboren producer Dan Auerbach, die we vooral als gitarist van The Black Keys kennen, erin geslaagd is van ‘Locked down’ een van de allerbeste Dr. Johns te maken weet ik niet, maar het is wel gebeurd.

Auerbach is een man die sportpaleizen doet vollopen en de sound van Lana Del Rey heeft opgelapt; hij is dus geen kleine speler. Nergens een middelmatige track te bespeuren, hier. Geweldig geluid, stroomstoten in de blazers, superefficiënte gitaarriffs , en – als de maataccenten verlegd worden – de dokter die een traantje wegpinkt als hij denkt aan wat na hem komt. De Afro-voodoo-gumboyaya-mardigras-cool is ondertussen overal in perfecte doses uitgestrooid, en de beat goes on en on en on. Ik moet aan Daptone- en Motownrecords denken. Aan de hier bezongen voodoopriesteres Eleggua en aan de orkaan Katrina. Aan het bekendste werk van Van Morrison, Curtis Mayfield, Fela Kuti en John Lee Hooker. Aan de good times van Mardi Gras om 2 uur ’s nachts, maar ook aan het kruisje op het voorhoofd een paar uur later op aswoensdag.

‘Locked down’! Veel gedraaid? Amy Winehouseveel gedraaid!
 

 

 

 

Nu we toch in de Golf van Mexico zijn: in de nasleep van de Katrina-orkaan van 2005 (die op zich amper doden maakte, het lag aan de dijk die geen dijk meer was en aan het leger dat ergens ver weg aan het vechten was en dus niet ter hulp snelde) valt te huiveren bij de waarheden van de Spike Lee-documentaire ‘When the Levees Broke: A Requiem in Four Acts’.
 

 

Ik wil u nog vertellen over de beste ode aan de bayoudokter. Het betreft een naar Dr. John gemodelleerde handpop uit The Muppet Show: Dr. Teeth, bandleider van Dr. Teeth and the Electric Mayhem. Teeth heeft groene handen die aan langgerekte, in een gestreept t-shirt gestoken armen vastzitten, een oranje baard, een gouden tand, blinkende ringen en een roze, hoge hoed met veer. De achter keyboards, veel haar en veel bont verstopte stem is warm en hees; Teeth brabbelt net als John meer dan hij zingt. Sam The Eagle heeft het zeer moeilijk met Dr. Teeth. De meest gevreesde critici uit die dagen zitten op het balkon en heten Statler en Waldorf:
– Well, it wasn’t bad…
– Uh, there were parts of it that weren’t very good though.
– It could have been a lot better.
– I didn’t really like it.
– It was pretty terrible.
– It was bad.
– It was awful!
 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s