Het volledige Chinese volk

8 november 2014. Het kader: een loods van De Lijn in Diksmuide. Het grotere kader: de herdenking van de Groote Oorlog. De Duitse eregasten: Einstürzende Neubauten, die – sedert F.M. Einheit weg is – serieus zijn versoft en versynthesizerd. Ook in Diksmuide doen de Neubauten het vooral vrij rustig tot zeer ingetogen, maar het openende ‘Kriegsmaschinerie’ is de uitzondering op de te overtreden regel. Lawaai, jongens! En herrie! En daarna nog meer lawaai en nog meer herrie! Blixa Bargeld zingt niet. Hij zegt niks. Hij houdt pancartes omhoog. Heel veel pancartes. Daarop staat:

‘WAR DOES NOT BREAK OUT
AND IT IS NEVER CAUGHT OR CHAINED.
IT MOVES.
IF SOMETHING IN ITS ENVIRONMENT CHANGES,
ONLY A LITTLE AT FIRST,
WATCHING BACK AND FORTH
ON THE GROUND IT TRAMPLES,
THEN IT TURNS ITS HEAD,
LETTING ITS CERVICAL COLUMN CRACK,
BUILDING ITSELF UP SLOWLY,
IN MOVEMENTS BELIEVED FORGOTTEN,
STRAIGHTENING UP,
GRADUALLY GROWING,
BUT EVER MORE CERTAINLY,
IT REGAINS ITS OLD STRENGTH FROM DEBILITATING DISAPPOINTMENTS,
SHREDDED HOPES,
FALSE BLAME,
AND FATALISM,
FROM LONG-CIRCULATING LIES IN THE NAME OF RELIGION,
NURSED BY POWERLESSNESS AND POVERTY,
IT REASSEMBLES ITSELF FROM THE COLLECTED REMAINS
OF HISTORICAL GARBAGE WORN OUT,
ROTTEN DEBRIS,
WHICH MUST BE WASHED WITH BLOOD,
SO THAT IT MIGHT SEEM USEFUL AGAIN.
IT LIFTS ITSELF UP SLOWLY,
AND IF ITS JOINTS ARE RUSTY
AND OUT OF PRACTICE,
IT STRECTCHES AND GROWS
TO LEGENDARY, HEROIC, OVERSIZED PROPORTIONS,
UNTIL IT STANDS FROM FORMIDABLE, DANGLING CHAINS.

WAR DOES NOT BREAK OUT.
IT WAITS
FOR A SINGULAR AND THOUSANDFOLD ‘HURRAAAAH!’

N.U. Unruh bespeelt niet veel later een ‘prikkeldraadharp’ terwijl het gedicht ‘In de loopgraaf’ van de (door de Neubauten verzonnen) oorlogsdichter Paul Van den Broeck in het Nederlands wordt voorgedragen: ‘Hoe kan ik dansen? / Hoe kan ik dansen in 4/4? / In mijn veel te smal graf’.
 

 
Er volgt nóg meer vierkwartsmaat: ‘Der 1. Weltkrieg’ is 3/5 van de groep aan de 4/4-percussie. Er wordt op PVC-buizen gehamerd (één buis voor elk land dat aan de oorlog heeft deelgenomen, en naar verhouding zo kort of lang als de periode waarin het land meedeed). Aantal beats per minute: 120 (de pygmeeënritmes houden een klein kwartier aan, dus wordt er tegen de snelheid van één beat per oorlogsdag gedrumd). Ondertussen introduceert Blixa Bargeld de namen van de landen die mee betrokken worden in de waanzin, en wordt dán pas de buis van dat land bespeeld. Bargelds laatste zin: ‘The first world war ends with the end of the next bar’. Vier tellen later zit de song er inderdaad op. Overzichtelijke statistiek, én zeer knap gedaan.

Maar wacht eens, ik heb de cassette vanuit 2014 teruggespoeld naar 1914-1918, dus moet ik fastforward naar 1985 en naar nummer 40.

 
image
 
Einstürzende Neubauten
Halber Mensch
1985

 

Tijd voor een overzicht van een paar zinnen uit de song ‘Halber Mensch’, dat door een vreemdsoortig a capella wordt voortgedreven. ‘Halber Mensch / Geh weiter / in jede Richtung / Wir haben Wahrheiten für dich / aufgestellt’. ‘Halve mens, in al uw scheuren zitten onze zenders. Om het uur zenden wij voor u waarheden uit. Ga verder. Wij zorgen voor u. Wij nemen voor u waar.’

Is gewoon een mash-up van twee verhalen van Plato.

1. De allegorie van de grot. De waarneming van de in één kijkrichting vastgebonden mensen is die van de schaduwen van de voorwerpen bij het licht van het vuur, maar niet die van het vuur en evenmin die van de voorwerpen zelf (en zeker niet die van de mensen die voorwerpen bij het vuur omhooghouden). Achter het vuur ligt naar het schijnt nog een wereld, zei onlangs iemand. We hebben die mens eens goed uitgelachen.
 
image
 
2. De mens had ooit 4 benen en 4 armen, en zoekt sindsdien naar z’n andere helft. Toegegeven: het niemandsland tussen het Platoverhaal en de versie van Blixa Bargeld is een serieuze lap grond. De leerling van Socrates is eigenlijk veel gortiger dan Blixa: mensen waren ooit rond, laat de filosoof iemand vertellen. Ze hadden 8 ledematen, 2 gezichten en 2 schaamdelen. Toen hakte een god hen doormidden. Elke helft verlangde vanaf dan terug naar de andere helft. Ze omhelsden elkaar tevergeefs, en stierven. Een andere god verplaatste uit medelijden de schaamdelen naar voren zodat mensen hun zaad ten minste in elkaar konden uitstorten en niet op de grond.
 
image
 

 

In ‘Seele brennt’ slingert Blixa Bargeld als een jonge withandgibbon van fluistertoon naar hoge oerschreeuw: er knalt een zweep, een gitaar valt meedogenloos in en er zit een raar, hoog lachje na de zin ‘Alle Idolen mussen sterben’.
 

 

‘Yü-Gung (Fütter mein Ego)’ dendert door op een aan Front 242 verwante beat – ergens krijgt iemand ook een auto niet gestart – en daarboven wordt aan de bergen verzettende, manische kant geijld dat men 6, 9 en 12 meter groot is (één keer waant men zich zelfs het volledige Chinese volk). De deprirealiteit slaat terug met ‘Waar hebben we het heel de tijd over?’ en ‘Dim je idealen’.

Op de hoes van de maxisingle, tussen de verschillende soorten scheermesjes, staat geschreven: ‘Im Vertrauen auf die eigene Kraft kann Yü-Gung Berge versetzen’. Jimi Hendrix leerde ons ooit naast een berg staan en die met één hand omhakken. Logisch dat de Neubauten ons al die bergen propertjes en economisch leren stapelen in het magazijn. Opgeruimd staat netjes!
 

 

In ‘Der Tod ist ein Dandy’ waan je je echt op een bouwwerf. In je linkeroor wordt gelast, gehamerd en geslijpschijfd. Aan de rechterkant beuken heipalen neer. ‘This was made to end all parties, bye, bye…’, besluit Bargeld.
 

 

Natuurlijk is ook het uit Duitse Lieder en gedichten overgezwommen woord ‘Sehnsucht’ erbij: ‘Meine Sehnsucht / Meine Sucht / Sehnsucht / Ist die einzige Energie’ wordt niet boven een uit een obscuur droomland afgereisde Robert Schumannpiano gezongen, maar neemt het op tegen gerammel van metaalplaten: gewoon een andere vorm waarbinnen ook verlangd wordt naar dat grote, ontzaglijke thuis dat nérgens te vinden is. Rammsteinn heeft ook een song die ‘Sehnsucht’ heet. Wat daarin allemaal gebeurt? ‘Sehnsucht versteckt / sich wie ein Insekt / im Schlafe merkst du nicht / dass es dich sticht’.
 

 

Nick Cave vond dat Blixa Bargelds stem het midden hield tussen een gewurgde kat en een stervende baby, maar in mijn E.N.-wereld hoor ik de groep gewoon afbreken en tegendrummen om plaats te maken. Ik moet bij de hoge schreeuw van Bargeld steevast aan Oskar uit ‘De blikken trommel’ denken: de Neubauten meppen erop los zoals het hoofdpersonage uit Günther Grass’ roman, Bargeld zelf zingt zoals de altijd klein gebleven trommelaar soms glas aan scherven. Een droge inslag en dan glasgekletter is wat ook in een bombardement gebeurt, las ik ooit in een De Standaard der Letteren-analyse van ‘Die Blechtrommel’, en ik dacht: ‘Klopt.’ En wat klopt voor Oskar, klopt ook voor De Bende Van Blixa.
 
image
 
Maar we waren bij Caves kijk op Blixa’s stem gebleven: stervend zoogdier, vindt hij. Zelfs in afsluiter ‘Letztest Biest am Himmel’ leeft geen sterbend Tier, zoals ik vroeger verkeerd verstond, maar wel das letzte schöne Sternentier: het laatste sterrenbeeld dat moet wijken voor de zon die opkomt. Men moet voor de Neubauten dus niet banger zijn dan nodig.
 

 

De Neubauten zijn gewoon het eeuwige verlangen uitgebeeld met de afwisselend fluisterende en schreeuwende stem van een demon die wel eens in onze analoge machines slaapt. In computers sluimeren ook liederen, maar daar komen andere artiesten mee naar buiten.

‘Halber Mensch’ van Einstürzende Neubauten is een steengoeie oude film, die vroeger veel te laat op Canvas of Arte werd getoond. Met de intrede van digitale tv is alles in onze knusse grotten natuurlijk veel makkelijker geworden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s