‘If there’s hell below, we’re all going to go’

 
image
 
Curtis Mayfield
Curtis
1970

 

Curtis Mayfield is in de tweede helft van de jaren 60 een zwarte popster met een bril die close harmony zingt bij The Impressions.

We bevinden ons in Chicago, in de slechte buurt, in een eenoudergezin, on the other side of the tracks. Mayfield schrijft de meeste hits van The Impressions zelf. Die songs zeggen in de loop der jaren steeds minder ‘It’s all right / have a good time’, ze beloven steeds meer ‘Power to the people’. Op de radio wil men van dat engagement niks weten: te subversief.

Er gebeurt nog iets: Mayfield, die een indrukwekkende falsetto heeft, gitaar heeft leren spelen van een linkshandige en naar verluidt zijn instrument gelijkstemde op de hoge toetsen van zijn piano, krijgt er met de beste wil van de wereld geen drieminutendoowop en -gospel meer uit. Hij gaat solo, en wil moddervette funk laten horen, maar ook tussen blazers en strijkers een harp opstellen. Het leidt tot briljante orkestraties op zijn debuut ‘Curtis’, plaat die hij min of meer zelf producet en op zijn eigen label uitbrengt. In 1970 nog wel! Een jaar voor ‘What’s going on’ van Marvin Gaye. Drie jaar voor ‘Innervisions’ van Stevie Wonder.

De Mayfieldteksten scanderen soms ‘Move on up’ en ‘Keep on pushin’. Meestal zijn ze harder. Mooiste omschrijving van de gettowanhoop: ‘We the people who are darker than blue’. In die song valt halfweg een ritme binnen waarin stoot- en trekblazers een belangrijke bijrol spelen (en het niveau van een Fela Kutiplaat halen). Dat ritme wordt daarna opgehapt door een harp en door een tekst die in die jaren al waarschuwt voor brothers die mekaar naar het leven staan: ‘When the time comes and we are really free / There’ll be no brothers left you see’.
 

 
Op ‘Curtis’ staat ook een treffende, realistische omschrijving van de andere kant van de stad, waar het moeilijk is om nog iets goeds voor mekaar te krijgen: ‘I’m from the other side of town / I never learned to share or how to care / I never had no teachings about being fair / Depression is part of my mind / The sun never shines / On the other side of town’. Ook ervaringsdeskundig waargenomen: ‘The need here is always for more / There’s nothing good in store’. Mayfield zingt het met die prachtige hoge stem van ‘em. De muziek kruipt vanuit een sprookjesharp en een donderregen naar boven, waar een soulmuziekje van strijkers geweldige tegenritmes krijgt. Daarna blazers. Conga’s alweer. Mijn favoriet!
 

 
‘Move on up’ is het funky dansbeest van de plaat en zit vol Gotta keep on pushin’-hoop. Mayfield is als zeer geëngageerde mens altijd aan de gematigde kant van Martin Luther King en Black Power blijven staan en nooit overgezwommen naar de radicale oever van Malcolm X en de Black Panthers. Dat hoefde ook niet, want hij wás al z’n eigen losgeslagen projectiel! De man bracht bijvoorbeeld opener ‘(Don’t worry) If there’s hell below, we’re all going to go’ als single uit: een van de donkerste funksongs ooit. In de intro zegt een depressieve vrouw dat ze heeft zitten lezen in ‘De openbaring van Johannes’, en de muziek klinkt de hele tijd als de stem die ons in die apocalyps toespreekt met de kracht van een bazuin. De overbekende intro luidt: ‘Sisters, niggas, whities, jews, crackers! / Don’t worry, if there’s hell below, we’re all going to go!’
 

 
Mayfield is enorm veel door hiphoppers gesampled, lees ik ergens, maar na wat opzoekwerk blijkt helaas dat de meesten hem een keer te veel op dezelfde plaats bestelen, en slechts één seconde lang. Ultramagnetic MC’s, N.W.A., Tupac, Nas, Kanye West, The Notorious B.I.G., Jay-Z, Del Tha Funky Homosapien: allemaal samplen ze ‘Don’t worry’ op seconde 37, maar alleen om dat woordje ‘niggas’ te jatten. Beetje triest. De Mayfieldcovers van Bran Van 3000, Lauryn Hill, zelfs die van The Jam en Mark Eitzel, ze steken bij mij nergens het licht aan. En wat maken Angélique Kidjo, Bono en John Legend eigenlijk van ‘Move on up’? Om nog te zwijgen van die all over the place-sample van ‘The makings of you’ in een song van Kanye West en Jay-Z.

Ik begin dus stilletjes aan te denken dat echt niemand in de buurt komt van Curtis ter hoogte van ‘Curtis’. Maar dan kom ik bij ‘Pusherman’ uit, een song die Mayfield in 1972 voor de film ‘Super Fly’ maakte. Hij had de rushes van de film al bekeken en vond dat gangsters en pooiers er te nadrukkelijk in verheerlijkt werden, dus gaf hij tegengas in harde lyrics die iedereen op z’n verantwoordelijheid wijzen, ook de potentiële drugsklant: ‘I’m your momma, I’m your daddy / I’m that nigga in the alley / I’m your doctor when in need / Want some coke? Have some weed / You know me, I’m your friend / Your main boy, thick and thin / I’m your pusherman’.

Het beste eresaluut aan de man komt van – of all people – Eminem, die in ‘I’m Shady’ rapt: ‘I got mushrooms, I got acid, I got tabs and aspirin tablets / I’m your brother when you need, some good weed to set you free / You know me, I’m your friend, when you need a minithin / I’m Shady’. Minithin blijkt een in die tijd populair vitaminepreparaat dat overal te krijgen was en dat deed wat die andere drugs ook deden. Hoe verdomd goed was die Eminem, zeg, van aan zíjn andere kant van de sporen, in het blanke trailerpark waar veel mensen op hun eigen manier darker than blue waren!

Eminem wist wellicht ook: áls er al een hel bestaat, dan gaan we er met z’n allen naartoe, so don’t worry! En ondertussen: keep it gangsta!
 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s