Kurt en de Peggies

 

image 
dEUS
‘Worst case scenario’
1994

 
 

Neil Young werkt in april van het jaar 1994 met Crazy Horse aan zijn (spreekwoordelijke) 134ste plaat als Kurt Cobain de zin ‘It’s better to burn out than to fade away’ uit de context van Youngs ‘Hey hey my my’ knipt en in zijn afscheidsbrief plakt. Bang! Dood.

Ik herinner me de reactie van een vriend die voor een niet-gouvernementele organisatie werkte in de Bosnische stad Mostar – bekend van de kapotgeschoten brug. De Kroatisch-Bosniakse oorlog, een conflict binnen een groter conflict, was net voorbij – een minivredesakkoord was zelfs getekend – toen hulpverleners geconfronteerd werden met een vreemd fenomeen: in plaats van blij te zijn droegen jongeren overal in de stad plots rouwbanden, en zaten ze met gitaren en kaarsen op straat.

 
image
 
image
 

Ik herinner me ook de even geldige reactie van de toen net van het succes proevende Tom Barman, in het jaaroverzicht van ’94: ‘Als hij het hele gedoe beu was, waarom is hij dan niet op z’n ranch gaan wonen tot de storm overwaaide? Om over drie jaar terug te komen als Kurt en de Peggies.’

Neil Young heeft zijn Peggies voor het kiezen; hij gaat in ’94 opnieuw even voor Crazy Horse. De titelsong van ‘Sleeps with angels’ gaat over Kurt Cobain en Courtney Love: ‘She was a teen queen / She saw the dark side of life / She made things happen / But when he did it that night / She ran up phone bills / She moved around / from town to town.’

We rouwden in 1994 om een zoveelste woordvoerder met een balalaika, een Messias met een trieste oogopslag, en het draaide veel te veel om Jezus, die altijd opnieuw de hoofdrol krijgt.

Er was meer aan de hand: Ice Cube en Ice-T scheerden hogere toppen in de Amerikaanse hitparade dan Public Enemy, de dansende Kelten trokken op studiereis naar Detroit en begonnen serieus te bonken, gitaarundergroundgeluid borrelde naar boven via Rage Against The Machine (het revolutionaire antwoord op een duidelijk de pedalen verliezende consumptiecultuur), Nine Inch Nails (een nihilistischer kijk op die wereld) en Helmet (de iets-te-slimme-mensen-respons). ‘Live through this’ van Hole was het licht opportunistische, verrassend goeie antwoord van de weduwe, die de plaat uitbracht met het rouwgaas nog voor de ogen. Ik denk dat ze in hotelkamers gewoon haar oren gebruikte als haar man zat te prutsen op de gitaar, en daar is tenslotte weinig mis mee. En ja, ze keek een beetje scheel, so?

1994 was zoals elk jaar gedaan op 31 december en bij de middernachtchampagne knalde bij veel mensen ‘It’s suds and soda / a brain decoder / and can I wait for my devoter’ (of was het decoder?) uit de boxen. Het was van Front 242 geleden dat we een groepje hadden gehad dat overal in de Angelsaksische muziekbladen stond en op MTV kwam. Beavis & Butthead verwarden Stef Kamil Carlens’ ‘Friday’ met ‘Fried eggs’: de enige grap van die cartoonfiguurtjes die ik me herinner. An albino, A mosquito en My libido uit ‘Smells like teen spirit’ rijmden ook zonder hun Uh-huh-huhs op A denial. Cobains reis door het rijk van 1001 Pukkelpopstormen zat erop. Of hij zou nooit meer maagpijn hebben, dat kan ook.

Over het debuut van dEUS weet u wellicht veel, zoniet alles. Mijn lofzang is kort. Toen onderstaande playlist met platen uit 1994 af was en ik ‘em nog eens van A tot Z beluisterde, kwam ik tot volgende vaststelling: het muzikale hoogtepunt van dat fenomenale muziekjaar zit – als betrof het de datum in een poesie-album – 4 minuten 20 sekonden ver verstopt in de finale van ‘Suds and soda’, een song die hooguit zéér rakelings over Cobain, de oorlog in Joegoslavië en een de pedalen verliezende consumptiecultuur gaat. ‘Suds and soda’ is gewoon vrij voor interpretatie.

Nog één klein ding. Vanaf ‘Suds and soda’ wurmen we ons in de playlist los uit de vandaag soms wat log aandoende gitaarmuziek van die tijd. Daar zijn plots Beck en Girls Against Boys. Gaandeweg werd ook duidelijk dat hiphop en de nieuwe dansmuziek geen tijdelijke fenomenen waren. dEUS had een zeer bijzonder anything goes over zich. Ze hadden grote oren die richting jazz stonden, en richting wat nog allemaal. Ze keken over de muur, zoals geen enkele groep op die schaal in onze contreien had gedaan. Oké, Urban Dance Squad misschien: die hadden de boel 5 jaar daarvóór al doen ontploffen.

Eén heel gewoon voorbeeld: als mijn tienerdochter vandaag zot is van Balthazar, is dat dankzij dEUS. Ik bedoel daar ook mee: ik moet haar geen tickets voor Calvin Harris cadeau doen. Waarvoor dank!

 
https://open.spotify.com/embed/user/gert_vn/playlist/0azwKlpYEVIA9UXTNdsJA2