‘vrinnn Vrinnn VRINNN!’

 

image
 
Eminem
The Marshall Mathers LP
2000

 
 

Bestsellers vergelijk je best met andere bestsellers.

Neem nu het veel verkochte prentenboek ‘Wij gaan op berenjacht’. Een vader, vier kinderen en een hond zitten in een hachelijke situatie: ze kunnen nergens bovenover, ze kunnen nergens onderdoor, ze moeten overal dwars doorheen! Ze moeten doorheen lang, wuivend gras en een diepe, koude rivier, ze wurmen zich door dikke, slikkerige modder en trotseren zelfs een jagende, zwiepende sneeuwstorm om in een nauwe, donkere grot te belanden. De vertaler van het (prachtige) boek van Helen Oxenbury houdt er de aandacht in via ritme en alliteraties. Zwieperdezwiep! Plenserdeplons! Flapperdeflop! Struikeldestruik!
 
image
 

Michael Jackson zit in de eerste kilometer van ‘Thriller’ met een gelijkaardig gevoel. In opener ‘Wanna be startin’ somethin’ zingt hij: ‘Too high to get over / too low to get under / you’re stuck in the middle / and the pain is thunder’ en trekt de plaat op gang met een vettige, claustrofobische funk-soul-disco-floorfiller die ontaardt in de fe-no-me-nale oeralliteratie Mama-se, mama-sa, ma-ma-kos-sa.

En wat doet Eminem in het uur van de waarheid, als alle ogen in de aanloop naar zijn tweede grote plaat gericht zijn op het hoge koord waar hij 10 tegen 1 gaat afvallen – tenminste, dat hopen al zijn vijanden, die keurig in subgroepen zijn onder te verdelen?

1. De bezeten fans die geen handtekening krijgen als ze hem lastig vallen terwijl hij z’n dochter buitenshuis te eten geeft.

2. de undergroundrappers die hem op ‘The Slim Shady LP’ nog goed vonden en hem nu jennen omdat hij niet meer kan rappen over blut zijn.

3. de neven en tantes en halfbroers die overal opduiken omdat er geld te rapen valt.

4. de Amerikaanse mainstreammedia die na Marilyn Manson opnieuw een zondebok hebben voor alles wat de jeugd verkeerd doet: fuck zeggen, op de rugleuning van een bank zitten, lachen om ‘South Park’ en iedereen op school doodschieten.

Wat Eminem doet?

1. Wachten tot het einde van another public service announcement, dat de intro van de vorige plaat spiegelt: ‘Slim Shady is fed up with your shit…and he’s going to kill you’.

2. Een slok spraakwater nemen.

3. In strofe 1 van song 1, de gedroomde opener die ‘Kill you’ heet, er dwars doorheen gaan. Eminem gaat op berenjacht.

Eminem is niet bang voor het scepticisme van de critici: ‘They said I can’t rap about being broke no more / They ain’t say I can’t rap about coke no more’.

De een of andere slet wordt gebrutaliseerd terwijl binnenrijmen verder worden geperfectioneerd in ‘Slut, you think I won’t choke no whore / ‘til the vocal cords don’t work in her throat no more?!’

Geen greintje angst blijft over voor zijn eigen Slim Shady-vermomming: het krankzinnige alter ego stelt zelf de rare vragen (‘Just bend over and take it like a slut / OK Ma?’) en is tegelijk die van de critici voor (‘Oh, now he’s raping his own mother / abusing a whore / snorting coke / and we gave him the Rolling Stone cover?’)

Het is 2000 en de bitch heeft groot gelijk, beweert Eminem, want hij is niet meer tegen te houden: now it’s too late rijmt op I’m triple platinum and tragedies happen in two states: Eminem heeft het over 3 miljoen verkochte cd’s en de rampen op Columbine High School en Westside Middle School die respectievelijk in de staten Colorado en Arkansas plaatsvonden. Vandaag staat de teller van verkochte platen op een veelvoud van triple platinum, en ook de zotten die hun medeleerlingen neerschieten zijn helaas vermenigvuldigd; ze zien er soms Fins of Koreaans uit.

Wacht, de strofe is nog niet gedaan. Eminem is klaar voor het alliteratieve hoogtepunt van ‘The Marshall Mathers LP’: ‘I invented violence, you vile venomous volatile bitches / vain Vicadin, vrinnn Vrinnn VRINNN!’. Vain Vicadin betekent dat een pijnstiller nutteloos is bij kettingzaaggeweld. Maar vooral: dit noemen wij het strafste stafrijm sinds dat van die Zeven Zaventemse Zotten, zie: zeven alliterende v’s plus drie vrinnn’s van de kettingzaag die daarna echt invalt. Bijna zo goed als Mama-se, mama-sa, ma-ma-kos-sa.
 

 
‘Kill you’ is nog niet voorbij, en is hier geeneens een van de beste vijf songs. U kent de brievenroman met in de hoofdrol de psychopatische Stan. ‘The way I Am’ en ‘The Real Slim Shady’ zijn geweldig. ‘Who knew’, ‘Marshall Mathers’ en ‘Criminal’ ook. ‘Kim’ is niet gewoon een spannende film met een vleugje horror, maar grove, ongenuanceerde splatter waarin de omgeving rood geverfd achterblijft. Als u dat wilt kan u alle teksten onder de loep leggen op het indrukwekkende archief rapgenius.com. Ook handig voor als u, zoals ik, bent vergeten wie Fred Durst is. Ergens heeft Eminem het over een man die dode elanden bespringt, en ik weet nu wie dat is. Nee, het is niet Fred Durst van jawel, Limp Bizkit. Een middelmatig popkwisser ben ik.
 

 

Ik ben blij dat Eminem, met een beetje hulp van Marshall Mathers (die de geweldcultuur glashelder analyseert en zich daartegen wapent met volgekribbelde rijmwoordenschriftjes), de cartooneske afsplitsing Slim Shady (die dit keer alle duivels ontbindt) en de homoseksueel Ken Kaniff (die in een tussenstuk een blowjob krijgt van de leden van Insane Clown Posse, kwaad wordt omdat ze hem net voor het hoogtepunt Eminem noemen, en zijn lul terugvraagt) dat die meervoudige persoonlijkheden genaamd Eminem zich collectief hebben beijverd om al wat op hen af kwam – en dat was in die tijd een hoop – in overdreven karikaturale vorm terug te blazen in het gezicht van alleman, ter lering en ter vermaak. Dat is meesterlijk gelukt.
 

 

Eminem! Uitleggen dat hij behalve een heel goeie rapper ook een groot comedian is, is makkelijk: gewoon de eerste grap die je van hem vindt vertellen. Zodus: niet zolang geleden is hij samen met de (zwarte) pionierende MC LL Cool J te gast in een Britse talkshow. ‘Hearing him rap’, zegt Em, ‘actually made me wanna rap. That’s what did it for me… I think when The Beastie Boys came out, then I felt like: Oh, it’s possible‘.
 
image
 
Ik ga eruit met een reeks diss tracks. Iemand dissen is iemand publiekelijk beledigen. ‘Diss’ is natuurlijk ook ‘disrespect’ met twee lettergrepen minder.

De eerste die volgens mij die disses in een historisch perspectief plaatst – en meteen duidelijk maakt hoe belangrijk ze zijn voor hiphop – is Nas in de song ‘Represent’ vanop de cd ‘Illmatic’ van 1994. Nas introduceert de hiphoptijdrekening. De klok tikt bij hem niet langer van presidentswissel naar sporttornooi, nee, een punt wordt in de geschiedenis geplaatst net voor KRS-One beef had met MC Shan (1985) of toen een publieke en op vinyl geperste over-en-weer-battle begon tussen – ondermeer – Roxanne Shanté en The Real Roxanne (1984).

We hebben meteen de twee allerbelangrijke disses beet.

1. The Roxanne Wars. De Full Force-crew noemt een meisje uit een rivaliserende bende Roxanne, naar de prostituee uit de song van The Police. Het antwoord komt snel, en is van de vrouw zelf. Het wordt zelfs een beetje raar: plots zijn er veel Roxannes, bijvoorbeeld een Roxanne Shanté en een Real Roxanne. Radiostations hebben stuff om te draaien, mensen spul om over te roddelen. In het licht van wat gaat komen zijn de Roxanne Wars allemaal sympathieke, ja zelfs aandoenlijke Knopenoorlogen.

2. The Bridge Wars. KRS-One vertegenwoordigt met Boogie Down Productions de South Bronx. Marley Marls Juice Crew represent dan weer Queensbridge. The Bridge Wars is ernstiger getackle. Hoofdthema in dit tegensprekelijke debat: ‘Waar is hiphop uitgevonden?’ In de eerste helft van de jaren 80 bestaat de Hiphop Pro League voornamelijk uit New Yorkse teams. Een wedstrijd South Bronx-Queensbridge is in die dagen iets als Anderlecht tegen Standard. Wat die vraag ‘Waar staat de wieg van hiphop?’ betreft: de South Bronx heeft de beste argumenten, en in 1985 met KRS-One ook de beste rapper. Maar in Queens warmt Rakim zich op.

Fast forward naar midden jaren 90. Net als 2Pac een eerste keer is beschoten brengt The Notorious B.I.G. ‘Who shot ya’ uit. Pac denkt dat het over hem gaat en haalt zwaar uit. Van het een komt het ander. Omdat heel de westkust met heel de oostkust slaag raakt gaat het niet meer om crews en gangs; hier staan echte legers tegenover mekaar. Voor Pac en B.I.G. loopt het slecht af.

Het duel met Jay-Z en Nas is een harde, maar mooie wedstrijd, die Nas trouwens opnieuw op de top van zijn kunnen brengt.

Rap Mafia daagt aan het eind nog de Mannschaft van Kendrick Lamar uit, maar verliest met 1-7.

Aan het begin van de playlist een diss in het Nederlands. Osdorp Posse vindt dat met de rapper Extince ‘de Vanilla Ice van Nederland is opgestaan’. Extince zet de hardcorerappers in de hoek, wat rijmt op billenkoek.

Helemaal vooraan Lee Scratch Perry, die in 1969 breekt met partner/producer Coxsone Dodd en hem in ‘Run for cover’ boven een naar palmbomen ruikend deuntje afdreigt met ‘a right to the head / and a left to the cheek’.

Maar eerst via Youtube Ja Rule die Eminems dochter erbij betrekt. Geen goed idee. Hij krijgt Eminems Oscarbeeldje in zijn gat: