‘Zet die ploat af’

 
GetAttachment-1.aspx
 
Brian Eno + David Byrne
My life in the bush of ghosts
1981

 

Was het nu 80, 80 of 80 toen ‘My life in the bush of ghosts’ gemaakt werd door aan de ene kant ambientmeester en meest buitenaards ogende lid van Roxy Music, Brian Eno, en aan de andere kant zenuwpees David Byrne die in ‘Psycho killer’ van Talking Heads had gezongen: ‘I can’t seem to face up to the facts / I’m tense and nervous and I can’t relax’?

Het was inderdaad 1980 en niet 1981, zoals ik tot niet zo lang geleden – vorige week, eigenlijk – dacht. Waarom dat belangrijk is? Omdat nu blijkt dat ‘My life in the bush of ghosts’ is opgenomen een jaar voor ‘Remain in light’, (mijn favoriete plaat) van Talking Heads, en alleen later uitkwam omdat er samples moesten gecleard worden: toen nog een onvoorziene omstandigheid. Dit is – of had ik dat al gezegd – een vocal samplingplaat.

Toen ‘My life’ gemaakt en herwerkt werd, en het eventuele clearen van samples van Arabische zangers, radio-evangelisten en zelfs die van een heuse exorcist aan de gang was, leefden Byrne, Eno en ik in omzeggens dezelfde wereld: die van Jaruzelski, Khomeini, Carter die in Reagan veranderde en ‘Do that to me one more time’ van Captain & Tenille – maar ik was 15 en kon nog niet goed lezen. Ik woonde ook niet in het New York van Liquid Liquid en E.S.G., van no wave en Blondie, van Chic en Sugarhill Gang, en dus van extended maxi-singles (van bijvoorbeeld Chic, Blondie en Sugarhill Gang). Ik duwde in mijn Europese, Belgische, Vlaamse, GroothertogdomBrabantse slaapkamer ‘Nummer 1′ van De Kreuners op rewind, en wachtte ’s ochtends tot iedereen de deur uit was, om voor ik naar school koerste loeihard ‘Born under punches’ van Talking Heads te ondergaan op de grote stereo.

Ik hoor nu waarom dit op my very own private teenage ontbijtradio een verzoekplaat was: Adrian Belew speelt na 2’35” een korte, maar fenomenale gitaarsolo die meer als een modem van 15 jaar later klinkt dan als een gitaar; waarschijnlijk omdat producer Brian Eno ze stiekem aan een synthesizer heeft gekoppeld.

Dé hit uit ‘Remain in light’ is ‘Once in a lifetime’, waarin David Byrne de zinnen ‘You may find yourself…’ en ‘You may ask yourself…’ herhaalt als een predikant, maar zijn toehoorders niet met geloofstwijfel, maar met een midlife crisis confronteert. Dé Talking Headshit is dus een echo van ‘Regiment’, ‘Amerika is waiting’ en ‘Help me somebody’ uit ‘My life in the bush of ghosts’, dat eerder werd gemaakt, en niet andersom.
 

 

‘My life’ is aan de andere kant dat beetje meer Eno dan Byrne: Eno was op sabbatical getrokken met in zijn rugzak tapes van Fela Kuti en Arabische zangers en van BBC-opnamen van Engelse dialecten, en wilde niet meer zelf zingen, maar radio- en andere stemmen inpassen in ritmes uit een virtueel Afrika dat hij samen met Byrne verzon. Hoe we ons dat moeten voorstellen in een tijd zonder samplers en tijdcorrectiemogelijkheden via de computer? Bandopnemer op juiste snelheid zetten en goed mikken als de track loopt. In Byrnes woorden: ‘De vocalen tegen de tracks aangooien.’ The days of trial and error.

Terug naar ‘Bush of ghosts’: niet de eerste sampleplaat, maar wel de eerste waarop vocale samples de zanglijnen van iets halfdansbaars werden. En de eerste waarnaar iemand riep: ‘Koranvers + muziek = satan’. Het machtige ‘Qu’ran’ werd onder druk van die fuckers van de plaat gehaald, maar is – as we check it – op internet te vinden.
 

 

Zijn ‘Yashar’ van Cabaret Voltaire (‘The 70 billion people on earth, where are they hiding?’) en ‘Paid in full’ van Eric B and Rakim in de Coldcutremix (met de Ofra Hazastem en de This is a journey into sound-annonce erbij) door Eno en Byrne beïnvloed? Misschien. De nummer 1-hit ‘N-n-n-n-nineteen’ van Paul Hardcastle? Zou kunnen.

In verband met de makers van de Plopsaland-discotheekschijven met vocals van Paul Vanden Boeynants en Bart De Wever die respectievelijk gesampled werden in ‘Qui m’a enlevé?’ en ‘Zet die ploat af’: ze beschikken over betere sample- en timingapparatuur dan Eno en Byrne in 1980, maar ook over dat ietsje minder smaak, talent en liefde voor muziek.