Change your mind

 
Tijd voor een overzicht van de 30 (naar mijn smaak) minst goeie platen van Honderd. U mag die platen ook de septemberplaten noemen.

100. James Brown ‘Live At The Apollo’ – 1962
99. Johann Sebastian Bach ‘Goldbergvariaties’ (door Glenn Gould) 1955 & 1981
98. The Fall ‘Hex enduction hour’ – 1982
97. Nick Cave and the Bad Seeds ‘No more shall we part’ – 2001
96. Tourist ‘Antwerps testament’ – 2010
95. Heitor Villa-Lobos ‘Bachianas Brasileiras’ – 1930-1945
94. Swans ‘The seer’ – 2012
93. The Specials ‘The Specials’ – 1979
92. Rage Against The Machine ‘Rage Against The Machine’ – 1993
91. King Krule ‘King Krule EP’ – 2011
90. Smog ‘Red apple falls’ – 1997
89. Franz Schubert ‘Der Tod und das Mädchen’ – 1824
88. John Cale ‘Fragments of a rainy season’ – 1992
87. Béla Bartók ‘De zes strijkkwartetten’ – 1909-1939
86. Orbital ‘In sides’ – 1996
85. Spinvis ‘Spinvis’ – 2002
84. Scraping Foetus Off The Wheel ‘Hole’ (1984) en ‘Nail’ (1985)
83. Titus Andronicus ‘The airing of grievances’ – 2009
82. Robert Schumann ‘Dichterliebe’ – 1840
81. The Rolling Stones ‘Exile on main street’ – 1972
80. Charles Ives ‘The unanswered question’ – 1906
79. Arctic Monkeys ‘Whatever people say I am, that’s what I’m not’ – 2006
78. fIREHOSE ‘fROMOHIO’ – 1989
77. Gavin Bryars ‘Jesus’ blood never failed me yet’ – 1971/1993
76. Nick Cave And The Bad Seeds ‘The firstborn is dead’ – 1985
75. Joan Armatrading ‘Back to the night’ – 1975
74. Dire Straits ‘Dire Straits’ – 1978
73. Ludwig van Beethoven ‘Piano sonate nr. 23 in f’ (‘Appassionata’) – 1803-1806
72. Wu-Tang Clan ‘Enter the Wu-Tang (36 Chambers)’ – 1993
71. David Byrne & Brian Eno ‘My life in the bush of ghosts’ – 1981

De snelste weg naar een van bovenstaande platen is die via de tags met artiesten.

En nu, back to business.
 

GetAttachment-3.aspx
 
Neil Young and Crazy Horse
Sleeps with angels
1994

 

In 1991 neemt Neil Young tijdens een Amerikaanse tournee in zijn voorprogramma Sonic Youth mee. Hoofdreden: hij vindt ‘Expressway to yr skull’ een uitstekende song, en als hij zin heeft wil hij daarnaar luisteren voor hij zelf op moet. Fair enough. Maar stel: u bent in 1991 50 jaar oud, u woont in Albuquerque, ’s middags barbecuet u wat met een biertje erbij, en u kijkt uit naar ‘Hey hey, my my’, ‘Cinnamon girl’ en ‘Like a hurricane’. U wurmt zich tot op de 25e rij. Dan krijgt u dit:
 

 

De officiële uitleg is dat het Amerikaanse Neil Youngpubliek ofwel hevig voor was, ofwel hevig tegen. Het verslag van Sonic Youth zelf: ‘Mensen verveelden zich niet, Neil Young vond ons goed, zijn groep vond ons goed en we vonden onszelf goed’.

Het kan Neil Young naar verluidt weinig schelen wat mensen van zijn muziek vinden. Het kan hem dus ook niet schelen dat iemand onlangs in een tijdschrift ‘Sleeps with angels’ een heel saaie, slaapverwekkende N.Y. & Crazy Horseplaat vond. Het kan hem evenmin schelen dat ik het de beste Neil Youngplaat van allemaal vind.

Neil Young gaat in ’94 opnieuw voor Crazy Horse, mijmert in april van dat jaar over Kurt Cobains zelfmoord en lijkt bij het componeren de begrafenisdeadline net niet gehaald te hebben: ‘Sleeps with angels’ ligt al in augustus van dat jaar in de winkel. De waarheid is: de meeste songs staan al voor Cobains zelfmoord in de steigers.

Een beetje een doorslag van ‘Tonight’s the night’, ‘Harvest’ en ‘After the goldrush’, zeggen sommigen over de plaat, en dat is niet bezijden de waarheid: melancholie overheerst en Young zit via Cobain weer in een soort needle and the damage done-sfeer die lang niet over al zijn werk hangt.

De grove korrel van Crazy Horse is anders dan anders omdat de groep de opdracht kreeg heerlijk slordig, maar ook ingehouden te spelen.

Het is een moe klinkende Neil Young die ik uit het doosje haal. De plaat opent met het heel voorzichtige optimistisme van ‘My heart’ (‘It’s not too late / I’ve got to keep my heart’).
 

 

‘Western hero’ en ‘Train of love’ zijn dezelfde song (en dus twee keer niks voor wie niet van sterke countrykoffie houdt). ‘Prime of life’ en ‘Driveby’ zijn op het eerste gezicht yin- en yangtegenpolen, maar Young werkt niet met zwart naast wit: de eerste song voelt zich goed, maar weet dat het niet gaat duren, de tweede berust na een aangerichte drive by shooting, hier droogweg omschreven als a random kind of thing.

‘Safeway cart’ is een andere weemoedige wandeling door een minder stadsdeel. De 16 minuten van ‘Change your mind’ zijn mijn favoriete lange Neil Youngrit: beter nog dan neef ‘Ordinary people’ en tante ‘Like a hurricane’. De song is een af en aan van wijsheid en irritatie en van afstand en betrokkenheid. Het speelt zich allemaal af binnen het universum van de liefde: soms een bitch, soms gewoon dagelijkse sleur en de macht der gewoonte, maar elke dag ook een waterkansje op een klein beetje magie, en heel af en toe natuurlijk een klap van de molen. Mijn interpretatie van de tekst bevindt zich waarschijnlijk aan de klote-realistische kant.

‘Change your mind’ wordt door ‘Blue eden’ achternagezeten: hier veruit de meest bewolkte Crazy Horsehemel, maar net geen plensbui.

Neil Young brengt in 1994 overschotten van ervaringen van een oude wereld (studentenrellen in Ohio, de vervreemding van een zich te vroeg oud voelende loner, en vooral: tot de dood lijdend drugsgebruik in de sixties en seventies) naar een nieuw, eveneens hard en eveneens koud tijdperk. Hij doet dat wel meer op z’n platen. Deze ken ik gewoon het best, en daarom vind ik ‘em de beste.

Naar de tekst van de titelsong, die over Cobain en Courtney Love gaat, luister ik al lang niet meer. Deze plaat is voor 90% een sonoriteitskwestie geworden.

Ik zou gerust ‘Piece of crap’ mogen vergeten te vermelden: een vuile rocker tegen de dwangneurose genaamd consumentisme, maar ook mijn enige ‘het zal wel’-moment van ‘Sleeps with angels’. Maar ik vermeld ‘Piece of crap’ wel. En ik skip de song ook nooit.

‘Sleeps with angels’ is vooral grijs. Grijs is het nieuwe zwartwit.

 

 

 

Kurt en de Peggies

 

image 
dEUS
‘Worst case scenario’
1994

 
 

Neil Young werkt in april van het jaar 1994 met Crazy Horse aan zijn (spreekwoordelijke) 134ste plaat als Kurt Cobain de zin ‘It’s better to burn out than to fade away’ uit de context van Youngs ‘Hey hey my my’ knipt en in zijn afscheidsbrief plakt. Bang! Dood.

Ik herinner me de reactie van een vriend die voor een niet-gouvernementele organisatie werkte in de Bosnische stad Mostar – bekend van de kapotgeschoten brug. De Kroatisch-Bosniakse oorlog, een conflict binnen een groter conflict, was net voorbij – een minivredesakkoord was zelfs getekend – toen hulpverleners geconfronteerd werden met een vreemd fenomeen: in plaats van blij te zijn droegen jongeren overal in de stad plots rouwbanden, en zaten ze met gitaren en kaarsen op straat.

 
image
 
image
 

Ik herinner me ook de even geldige reactie van de toen net van het succes proevende Tom Barman, in het jaaroverzicht van ’94: ‘Als hij het hele gedoe beu was, waarom is hij dan niet op z’n ranch gaan wonen tot de storm overwaaide? Om over drie jaar terug te komen als Kurt en de Peggies.’

Neil Young heeft zijn Peggies voor het kiezen; hij gaat in ’94 opnieuw even voor Crazy Horse. De titelsong van ‘Sleeps with angels’ gaat over Kurt Cobain en Courtney Love: ‘She was a teen queen / She saw the dark side of life / She made things happen / But when he did it that night / She ran up phone bills / She moved around / from town to town.’

We rouwden in 1994 om een zoveelste woordvoerder met een balalaika, een Messias met een trieste oogopslag, en het draaide veel te veel om Jezus, die altijd opnieuw de hoofdrol krijgt.

Er was meer aan de hand: Ice Cube en Ice-T scheerden hogere toppen in de Amerikaanse hitparade dan Public Enemy, de dansende Kelten trokken op studiereis naar Detroit en begonnen serieus te bonken, gitaarundergroundgeluid borrelde naar boven via Rage Against The Machine (het revolutionaire antwoord op een duidelijk de pedalen verliezende consumptiecultuur), Nine Inch Nails (een nihilistischer kijk op die wereld) en Helmet (de iets-te-slimme-mensen-respons). ‘Live through this’ van Hole was het licht opportunistische, verrassend goeie antwoord van de weduwe, die de plaat uitbracht met het rouwgaas nog voor de ogen. Ik denk dat ze in hotelkamers gewoon haar oren gebruikte als haar man zat te prutsen op de gitaar, en daar is tenslotte weinig mis mee. En ja, ze keek een beetje scheel, so?

1994 was zoals elk jaar gedaan op 31 december en bij de middernachtchampagne knalde bij veel mensen ‘It’s suds and soda / a brain decoder / and can I wait for my devoter’ (of was het decoder?) uit de boxen. Het was van Front 242 geleden dat we een groepje hadden gehad dat overal in de Angelsaksische muziekbladen stond en op MTV kwam. Beavis & Butthead verwarden Stef Kamil Carlens’ ‘Friday’ met ‘Fried eggs’: de enige grap van die cartoonfiguurtjes die ik me herinner. An albino, A mosquito en My libido uit ‘Smells like teen spirit’ rijmden ook zonder hun Uh-huh-huhs op A denial. Cobains reis door het rijk van 1001 Pukkelpopstormen zat erop. Of hij zou nooit meer maagpijn hebben, dat kan ook.

Over het debuut van dEUS weet u wellicht veel, zoniet alles. Mijn lofzang is kort. Toen onderstaande playlist met platen uit 1994 af was en ik ‘em nog eens van A tot Z beluisterde, kwam ik tot volgende vaststelling: het muzikale hoogtepunt van dat fenomenale muziekjaar zit – als betrof het de datum in een poesie-album – 4 minuten 20 sekonden ver verstopt in de finale van ‘Suds and soda’, een song die hooguit zéér rakelings over Cobain, de oorlog in Joegoslavië en een de pedalen verliezende consumptiecultuur gaat. ‘Suds and soda’ is gewoon vrij voor interpretatie.

Nog één klein ding. Vanaf ‘Suds and soda’ wurmen we ons in de playlist los uit de vandaag soms wat log aandoende gitaarmuziek van die tijd. Daar zijn plots Beck en Girls Against Boys. Gaandeweg werd ook duidelijk dat hiphop en de nieuwe dansmuziek geen tijdelijke fenomenen waren. dEUS had een zeer bijzonder anything goes over zich. Ze hadden grote oren die richting jazz stonden, en richting wat nog allemaal. Ze keken over de muur, zoals geen enkele groep op die schaal in onze contreien had gedaan. Oké, Urban Dance Squad misschien: die hadden de boel 5 jaar daarvóór al doen ontploffen.

Eén heel gewoon voorbeeld: als mijn tienerdochter vandaag zot is van Balthazar, is dat dankzij dEUS. Ik bedoel daar ook mee: ik moet haar geen tickets voor Calvin Harris cadeau doen. Waarvoor dank!

(Het alternatief voor onderstaande Spotifyplaylist heet Grooveshark. Bedankt, Sander.
http://grooveshark.com/#!/playlist/Zelfmoord+1994/100496537 )