De verdoemde microfoon

 
GetAttachment-13.aspx
 
Eric B. and Rakim
Alle 13 goed
1986-1992

 

De eerste ode aan de rapper Rakim die me te binnen schiet is van Saul Williams, een rapper/acteur die in de meeste van zijn songs spirituele inzichten tot macramépatronen knoopt: ‘Not until you’ve listened to Rakim on a rocky mountain top / have you heard hip hop / extract the urban element which created it / and let an open wide country side illustrate it’. Heel goed, maar let’s bring it back to earth, so people can understand it. En laten we hiphop eventjes binnen de kantelen van de grootstad New York opsluiten, want daar komt het genre tenslotte vandaan.

‘Alle 13 goed’ is een zelf samengestelde best of van Eric B. en Rakim (en producer Marley Marl) met daarop o.a. ‘I know you got soul’, ‘Know the legde’, ‘Eric B is president’ en ‘Don’t sweat the technique’.
 

 

 

In de tweede helft van de jaren 80 was Eric B. een uitzonderlijk beats-, samples- en scratchesleverancier, maar vooral: was Rakim mijn favoriete MC. De concurrentie werd aan stukken gereten. De man herleidde de ene na de andere top act tot minderen en kinderen: de Beastie Boys tot schelle tekenfilmstemmen, Public Enemy tot een muur van vermoeiende Malcolm X-inzichten, Schoolly D. tot iemand die zich te veel opwond, Slick Rick tot een man die niet meer deed dan goeie verhaaltjes vertellen, en KRS-One tot veel te hoekig.

Overdreven? Natuurlijk, maar Rakims teksten waren wel een raid tegen alles en iedereen, terwijl zijn flow de kalmte zelve bleef. Vanuit het getto-oog van de storm leek hij te rappen als een jazzinstrument, en ik weet nog altijd niet welk.

De erven Gang Starr leerden veel van hem (moet eigenlijk zijn: GURU luisterde heel goed naar hém, DJ Premier naar Eric B.), de economiestudent slash revolutionair Paris gebruikte twee carbonnetjes (één onder Public Enemy en één onder Rakims flow), en Nas zou zoveel stelen dat hij zich verplicht voelde het via de track ‘Unauthorized biography of Rakim’ goed te maken. RZA en GZA begonnen, voor ze een clan rond zich verzamelden, als Rakimleerlingen.

‘I melted microphones instead of cones of ice cream’, rapt Rakim, en hij draagt in 1986 de ‘Hotel / Motel / Holiday Inn’-onderbroekenlol van Sugarhill Gang and the like voor goed ten grave.

‘Microphone fiend’ is niet de enige song waarin Rakim de truc bovenhaalt met de verdoemde microfoon waar hij niet kan afblijven. Een microfoonverslaafde Rakim gaat in zijn metaforen van sigarettenverslaafd naar heroïne-afhankelijk en dus van kwaad naar erger: ‘You see a part of me that you’ve never seen’. Even later wordt de microfoon met Drano vergeleken, een product dan ik als Destop ken. Rakim zegt nog dat hij na middernacht gevaarlijker wordt dan een Gremlin.
 

 

Rakims invloed als tekstschrijver is immens. ‘It’s not where you’re from / It’s where you’re at’: van hem. ‘In this journey / you’re the journal / I’m the journalist’: ook. Dollarbilljetten, vooral die van 100, dead presidents noemen zoals Wu-Tang Clan, Nas en Jay-Z hebben gedaan, of beter: zoals die term nu in het hiphopwoordenboek staat, Rakim heeft dat idee als eerste van de straat opgeraapt.

Hij introduceerde in het genre ook de dubbele bodem: ‘Be still, don’t nothing move but the money’ betekent, in het kader van een bankoverval: als je niet beweegt, neem ik alleen je geld. Maar in real life betekent het voor een rapper ook: je mag zoveel geld verdienen als je wil, je blijft van het getto!

Twee duizelingwekkende voorbeelden. 1: Rakim heeft een Aziatische moordgriet naar zijn appartement gelokt en moet zich een beetje inhouden: ‘She asked how come I don’t smile / I said: Everything’s fine, but I’m in a New York state of mind’. Inderdaad, ook Nas’ beginselverklaring. 2. Deze mag u zelf naar een van Eminems bekendste songs brengen: ‘I’m the R the A to the K-I-M / If I wasn’t, then why would I say I am’.

U mag naar de hiphopplaylist hieronder als u het wachtwoord kent. Dat is ‘Ruth Brown’. Zij is Rakims tante. In de playlist krijgen vooral de geweldige KRS-One en zijn Boogie Down Productions eerherstel voor de diss(respect) van hierboven.
 

 

 

 

5 Percenters

 

image

De fantastische rapper Rakim was de eerste die de hersencellen van de jonge rappers in the hood remixte met teksten die bol staan van wijsheden van de 5 percenters, een Nation Of Islam-beweging die later nog veel rappers, en niet de minste, in haar greep zou hebben.

De theorie wordt bijvoorbeeld samengevat in de inleiding van Wu-Tang Clans ‘Wu-Tang forever’: 100 % van de zwarten werden met de slavenschepen naar Amerika gevoerd. 5% ervan zijn verlichte Five Percenters (de Poor Righteous Teachers) die niet geloven in een bovennatuurlijke god, maar wel in de Allah die in elke zwarte man zit. 85% zijn mensen zonder kennis: het zwarte proletariaat. De andere 10% zijn de bloedzuigers van de armen, die hun kennis en kracht gebruiken als duivels, om de massa uit te buiten; ik moet nu aan Puff Daddy en Dr. Alban denken. Oké, ernstig! Heeft deze theorie iets met de Taliban of de Salafisten te maken? Nee.

De Wu revolution-intro bevat wel een pijnlijke uitschuiver: ‘At one time it was told to me / That man came from monkeys, ha ha ha / That we were swinging from trees / I hardly can believe that unless / I’m dumb, deaf and blind’. Het is met aan de zekerheid grenzende waarschijnlijkheid geen weerlegging van zowat het meest voorkomende misverstand over Darwins evolutietheorie – namelijk dat mensen zouden afstammen van apen, en niet, zoals de wetenschapper wél opperde, dat we met de apen een gemeenschappelijke voorouder gemeen hebben. Nee, de Darwintheorie is wel degelijk in strijd met de bizarre scheppingsleer van de 5 percenters.

 

 
 

 

De rapper Rakim maakt in 1997 – da’s lang ná zijn jaren 80-hoogdagen – de plaat ‘The 18th letter’. De ‘R’ van Rakim dus.

De 5 Percenters hebben een eigen alfabet. Het staat op Wikipedia en is op een kwartiertje geblokt. A staat voor Allah: een acroniem van arm, leg, leg, arm, head. Wu-Tang Clan heeft het heel vaak over de Asiattic Blackman: Asia is het lichaam, attic de geest, black de dominante kracht, en man de hogere intelligentie. B is Be of Born: Bestaan. Geboren worden is intreden tot de gedachten van de Nation of Islam. C = Cee of See: zien in de betekenis van psychologisch inzicht hebben en begrijpen. Creepy? Un poco. Eigenlijk Aleister Crowley’s tarotkaartenboek ma non troppo.

Dus: de ongelooflijk goeie rapper Rakim gaat in de leer bij ene Elijah Muhammad en wordt het gedroomde propagandavehikel van een bizarre revolutionaire beweging.

Geloof ik iets van de 5-85-10-verdeelsleutel van Nation Of Islam? Nee, maar de theorie heeft wel als een spook door de Amerikaanse getto’s gewaard. De wereld is nog lang niet om zeep, maar er gebeuren wel rare dingen rondom ons.

Ik leg het langs een omweg uit. Een van mijn favoriete plekken in Brussel is metrohalte Tomberg. De kunstenaar Guy Rombouts beeldt er ondergronds op geëmailleerde tegels zijn eigen cryptische AZart-alfabet uit (naar hasard: toeval). Elke letter staat voor een lijn met een bepaalde vorm: A is Angulair (rechte lijnstukken verbonden door onregelmatige hoeken), B Barensteel (euh?), C is Curve (een cirkelboog). Rombouts is een systeembouwer van wie ik vermoed dat hij weet dat iedere poging om volledig greep te willen krijgen op een oneindig versplinterd bestaan waanzin is.

image

image

Ik heb in Antwerpen ooit een waanwetenschapper ontmoet die dat niet wist. Valianth Iras Claro (ik verzin niks) is er zeker van dat in het paradijs de hartstaal Nederlands werd gesproken. Als we dat oorspronkelijke Nederlands leren spreken, ontstaat er een collectief bewustzijn, weet hij, want de hoogste wijsheid zit syntactisch verborgen in de Vlaamse taal, die als ABstracte Tempelierstaal de krachtigste taal ter wereld is. Zijn inzichten zijn voor ons in een eigenaardig Kwak- en Boemeltaaltje neergeschreven ter kharmische bevrijding. Ook hij heeft een alfabet gemaakt, één met verborgen en verboden letters. A is behalve Al en Allah ook A-deel of adel, B bedelen of B-deel, C is de connectie, die ons van de onderdrukkende taalmatrix moet verlossen (‘Bevrijd het woord uit de geheimnisch’).

Valianths theorie houdt gelijke tred met die van de Nederlandse professor Willem Hietbrink, die ervan overtuigd is dat het Nederlands de oer- of moedertaal van alle talen is. Ik trek een suikerbiertje open en kijk nog eens naar zijn optreden in de talkshow van André van Duin.